Steeds minder Nederlanders schakelen nog zelf. Waar een automaat tien jaar geleden nog een uitzondering was, ligt dat nu anders. Volgens cijfers van RAI Vereniging en RDC had in 2025 ruim 80 procent van de nieuw verkochte auto’s een automaat. In 2018 was dat nog iets meer dan een derde. Die verschuiving gaat razendsnel en heeft gevolgen voor iedereen die achter het stuur zit, van beginnende bestuurders tot ervaren chauffeurs.
Waarom kiezen steeds meer Nederlanders voor een automaat
De opmars van de automaat hangt nauw samen met de groei van elektrische en hybride auto’s. Een elektromotor heeft namelijk geen traditionele versnellingsbak nodig, waardoor automatisch schakelen de standaard is geworden. Ook autofabrikanten spelen hierop in. Veel populaire modellen zijn inmiddels alleen nog leverbaar als automaat. Techniek is daarnaast ook flink verbeterd. Een moderne automaat schakelt sneller en zuiniger dan vroeger. Hierdoor wordt het prijsverschil met een handgeschakelde auto kleiner. Ook beroepschauffeurs profiteren van dit gemak, zeker op lange dagen in het verkeer. Overweeg je zelf chauffeur te worden? Dan is de kans groot dat je straks in een automaat rijdt.
Dit merk je in de praktijk van automaat rijden
Wie voor het eerst in een automaat rijdt, merkt al snel het verschil. Je hoeft niet te koppelen en schakelen. Hierdoor heb je meer aandacht voor het verkeer. Vooral in de file of in een druk centrum is dat prettig. Dit komt omdat je dan met minder handelingen tegelijk bezig bent. Ook optrekken op een helling voelt minder spannend. De auto rolt namelijk niet vanzelf naar achteren zodra je de rem loslaat.
Dit voordeel geldt niet alleen voor ervaren bestuurders. Ook wie nog moet leren rijden, kiest steeds vaker meteen voor een automaat. Dat kan bijvoorbeeld met automaat rijles bij Start Driving in Den Bosch. Zonder de extra handeling van schakelen en koppelen richt je je volledig op verkeersinzicht en kijktechniek. Veel leerlingen krijgen daardoor sneller vertrouwen achter het stuur. Dat gemak vertaalt zich ook naar de snelweg. Bij inhalen of invoegen hoef je niet af te wegen welke versnelling het beste past. De auto regelt dat zelf, op basis van snelheid en belasting. Met de toenemende verkeersdrukte in Limburg is dat rustigere rijgevoel voor veel automobilisten een welkome bijkomstigheid.
Eén ding om rekening mee te houden: code 78
Er zit wel een addertje onder het gras. Haal je je rijbewijs in een automaat, dan komt er een code 78 op je rijbewijs. Dat betekent dat je alleen in een automaat mag rijden. Hiermee mag je dus niet in een auto met een handgeschakelde bak rijden. Vroeger was dat een serieuze beperking, want handgeschakelde auto’s waren simpelweg de norm. Nu een groot deel van het Nederlandse wagenpark automaat is, merk je daar in de praktijk nog maar weinig van. Wil je later toch liever schakelen? Dan hoeft dat geen probleem te zijn. Met een aantal extra lessen en een aanvullend examen kun je de code laten verwijderen. Voor de meeste mensen is dat niet eens nodig, simpelweg omdat het aanbod van handgeschakelde auto’s blijft afnemen.
Automaat of toch liever schakelen?
Een handbak verdwijnt voorlopig niet helemaal van de Nederlandse weg, vooral niet in het goedkopere segment. Toch wijst alles erop dat de automaat de norm wordt in plaats van de uitzondering. Voor wie vooral op zoek is naar comfort, rust in het verkeer en een eenvoudiger rijervaring, is dat goed nieuws. Wie net begint met autorijden, hoeft dan ook niet meer standaard voor een schakelauto te kiezen. Rijd je liever kort en lokaal, dan kan een elektrische fiets trouwens een fijne aanvulling zijn op de auto. Twijfel je nog over de keuze tussen automaat en schakelen? Kijk dan niet alleen naar de prijs, maar vooral naar hoe je zelf het liefst rijdt.
